News story

دگرگون سازی به اشتراک گذاری از طریق چاپ و دیجیتال‌سازی

2nd September 2016

دکتر ولید غالی مقاله‌ای را با عنوان چاپ کردن یا چاپ نکردن. آیا هنوز مسأله این است؟ در سی و هشتمین کنفرانس سالانه‌ی کمیته‌ی کتاب‌داران خاورمیانه (MELCom)، که در دانشگاه لایدن در هلند برگزار شد ارائه کرد. این مقاله احتمالات مختلفی را که منجر به تأخیر در راه اندازی دستگاه چاپ در امپراتوری عثمانی و مصر شد، و پیامدهای این تصمیم را بر انتقال دانش بررسی کرد. دکتر غالی همچنین مقایسه‌ای با زمان مدرن انجام داد و نظر به این‌که مجموعه‌های عظیمی از نسخه‌های خطی هنوز هم قابل دسترسی نیست که ناشی از عدم پذیرش دیجیتال‌سازی در بعضی کتاب‌خانه‌ها در سراسر جهان است، دلایل این که چرا بعضی شکل‌های بی‌میلی هنوزباقی است را بررسی کرد،.

دکتر غالی با نگاه کردن به بیش از پانصد سال پیش تا دورانی که انقلاب فن‌آوری اطلاعات برای اولین بار رخ داد، بررسی کرد که چگونه انتقال دانش هنگامی که یوهانس گوتنبرگ و دیگران ماشین چاپ با حروف قابل جابه‌جایی برای الفبای رومی را اختراع کردند به‌سازی شد. به عنوان یکی از مهم‌ترین اختراعات هزاره‌ی دوم، ورود ماشین چاپ با حروف قابل جابه‌جایی، عصری از ارتباطات جمعی را آغاز کرد که برای همیشه ساختار جامعه در اروپای رنسانس را دگرگون کرد. هرچند این یک جنبش جهانی نبود و چاپ صرفأ در قرن نوزدهم در جهان اسلام با چاپ اولین کتاب عربی در سال ۱۷۲۷ - بیش از دو و نیم قرن بعد از این‌که اولین کتاب غربی چاپ شد - کاملا جا افتاد.

دکتر غالی با توضیح درباره‌ی اهمیت این تحقیق گفت:

«این حوزه‌ی مهمی از پژوهش است چون به داشتن درک بیشتری از تاریخ اجتماعی، فرهنگی و سیاسی خاورمیانه کمک می‌کند و این‌که چگونه این بر  پذیرش ماشین چاپ فشاری و دیگر ابداعات تأثیر گذاشت. همچنین این بحث را به وضعیت فعلی راجع به دیجیتال‌سازی نسخه‌های خطی می‌رساند و چالش‌هایی که کتاب‌داران در خاورمیانه برای قابل دسترسی ساختن مجموعه‌های گران‌بهای نسخه‌های خطی اسلامی برای جوامع گسترده‌تری با آن روبرو هستند. هنگامی که کتاب‌خانه‌ی IIS-ISMC مجموعه‌ی دیجیتال خود از نسخه‌های خطی نادر را ایجاد کند، این کتاب‌خانه الگویی برای کتاب‌خانه‌ها و مؤسسات دیگر خواهد شد. هم‌کاری بین کتاب‌خانه‌های نسخه‌های خطی جواب کلیدی برای این حوزه است».

MELCom International سازمانی دانشگاهی است که به ترویج هم‌کاری بین افراد و سازمان‌ها در ابعاد جهانی، با تمرکز ویژه بر تمامی جوانب کتاب‌داری، جمع‌آوری کتاب و نشر خاورمیانه، اختصاص دارد. کنفرانس‌ها و جلسات آن برای دانشگاهیان فضايی برای تبادل آزادانه‌ی افکار و تجربه‌ها فراهم می‌کند. MELCom و مؤسسه رابطه‌ی مستحکمی دارند، همچنین دو سازمان در سال ۲۰۱۴ هنگامی که کتاب‌خانه‌ی IIS-ISMC میزبان جلسه‌ی سالانه‌ی بریتانیا بود به همکاری پرداخته بودند.

جزییات بیشتر درباره‌ی MELCom را در اینجا می‌توان یافت.