Publication

  • ناصر خسرو، لعل بدخشان: تصویری از شاعر، جهانگرد و فیلسوف ایرانی

    مجموعه‌ی میراث اسماعیلی ۴، لندن: آی.بی. توریس با همكاری مؤسسه‌ی مطالعات اسماعیلی، ۲۰۰۰،  ۲۸۸ ص.

    ISBN Paperback:
    ۱۸۵۰۴۳۹۲۶۵
    ISBN HardBack:
    ۱۸۵۰۴۳۹۱۹۲
  • ناصر خسرو، یكی از زبردست‌ترین اندیشمندان اسماعیلی و شاعری چیره‌دست در زبان پارسی، حدود هزار سال است كه علاقه و توجه جمع كثیری را از ستایشگران تا منتقدین به خود جلب كرده است. ناصر خسرو، به عنوان نویسنده‌ای كه به خاطر اشعار آمیخته با هنر و فلسفه‌ اش از وی تقدیر می‌شود و جهانگردی كه به واسطه‌ی شرح و تفصیلِ دقیقِ سفرنامه‌اش درباره‌ی خاور میانه در قرون وسطی محل اعتماد است، هنوز یكی از چهره‌های جذاب در تاریخ و ادبیات مسلمین است.

    ناصر خسرو در سال ۳۹۴ / ۱۰۰۴ در خراسان، استان شرقی ایران، زاده شد و در دربار غزنویان و سلجوقیان مقام و منزلتی یافت. در میان این جاه و مقام و شكوه، او شروع به پرسشگری درباره‌ی پیرامون خویش نمود و جستجوی حقیقتی را آغاز كرد كه صورت بیرونی زندگی او را متحول ساخت. وی پس از تجربه‌ی یك بحران روحی (كه وی به زبان شاعرانه‌ی زیبا و نثری لطیف آن را نقل می‌كند)، تشیع اسماعیلی را برگزید و به قصد حج سفری به جانب مكّه را آغاز كرد كه هفت سال به طول انجامید. او سه سال از این ده سال را در قاهره گذراند كه آن زمان تحت حكومت خلفا و امامان فاطمی بود و در آنجا وی به سمت حجت یا رییس دعوت اسماعیلی در خراسان منصوب شد. پس از رسیدن به خراسان، ناصر خسرو با تعقیب و آزارهای شدیدی مواجه شد كه وی را مجبور به پناه جستن در نقطه‌ای دوردست در كوهستان های پامیر در بدخشان نمود (كه امروزه بخش‌هایی از تاجیكستان و افغانستان فعلی هستند) و در آنجا بیشتر آثاری را كه ما امروزه از وی می‌شناسیم تصنیف نمود.

    این اثر كه نخستین مطالعه‌ی جامع از آثار ناصر خسرو به زبان انگلیسی است، مسیر سفر هفت ساله‌ی وی از آسیای مركزی به سوی شمال ایران تا اورشلیم، قاهره، مكه و سپس بازگشت به وطن در ایران را دنبال می‌كند. دكتر هانسبرگر با ارجاعات فراوان به روایت خودِ ناصر خسرو از سفرش و اشعار و فلسفه‌ی وی روایتی فوق العاده خواندنی و دقیق از نبوغ این مرد اهل قلم و ادب عرضه می‌‌كند. خواننده از گزینش غنی سخنانِ خود ناصر كه بسیاری از آنها در این كتاب برای نخستین بار به انگلیسی ترجمه شده‌اند، تصویری كامل از این چهره‌ی پر احساس، تعهد عمیق وی به عقیده‌اش، عشق وی به وطن، و پیگیری بی‌دریغ وی در فضیلت پیدا می‌كند. این خصایل شخصی پیشینه بشری فردی را تشكیل می‌دهند كه به سبب نبوغ ادبی و ذهن خلاقش شناخته شده است.

    این كتاب به دوازده فصل تقسیم شده است كه وی را در مراحل مختلف زندگی‌اش و توقف‌های وی در طول سفرش تعقیب می‌كند و در طول راه برای مداقه در مشخصه‌های خاص فلسفه‌ی اسماعیلی وی درنگ می‌نماید. این اثر نگاهی كلی و وسیع به زندگی و نوشته‌های ناصر خسرو دارد و شامل توصیفی مختصر از هر یك از متون مصحَّح وی و حاوی اشعار، سفرنامه و متون فلسفی وی است. این اثر به دقت اظهارات مهمی را كه سایر نویسندگان درباره‌ی زندگینامه‌ی او در طی هزاره‌ی گذشته نوشته‌اند و صحت و اعتبار آنها را بررسی می‌كند.

    این كتاب همچنین به بررسی نوشته‌های خودِ ناصر خسرو می‌پردازد تا توجه فراوان وی را به جهان فیزیكی پیرامونش و بهبود استعدادهای بشری به تصویر بكشد. این اثر همچنین خواننده را با نمونه‌هایی از مهارت و مضامین شاعری وی همچون كاربرد خرد در زندگی به جای ملامت كردن تقدیر برای مصایب آشنا می‌كند. با ردیابی تحول شگرف در زندگی ناصر خسرو، وقتی كه او به این نتیجه می‌رسد كه شاعری دربار یا دبیری برای او شغلی فرومایه است، این كتاب نشان می‌دهد كه چگونه سفرهای وی به شكل‌گیری كار وی و ارتباط تنگاتنگ میان سیر و سلوك در زندگی وی مربوط است.

    سفرهای طولانی وی شامل توصیفی از اورشلیم و عظمت قاهره‌ی عصر فاطمی است. ناصر خسرو به زحمت می‌تواند حق ستایش از قاهره و خلیفه و امام فاطمی را ادا كند: از سخاوتی كه نسبت به محققینی چون او مرعی می‌شود گرفته تا سیاست‌های اندیشمندانه و خردمندانه‌ی قضات حاكم و نیروهای نظامی، و از پارچه‌های طراز زیبایی كه در شهر تنیس تولید می‌شوند گرفته تا مدیریت دقیق دیوارها و ساختمان‌های خود شهر. زیارت وی از مكه تنها بر عمل حج متمركز نیست بلكه بر اهمیت درونی حجی برای روح و جان تأكید دارد.

    این كتاب دوره‌ی‌ تصدی مقام حجت خراسان و توسط ناصر خسرو و تهدیدهایی بعدی علیه جان وی و سپس بر گزیدن تبعید را در بر می‌گیرد. با تأمل در تب و تاب احساسات خود شاعر، این اثر با نقل نمونه‌هایی فراوان از اشعار وی، برخی از مایه‌های آشفتگی وی را به نمایش می‌گذارد و در عین حال خوش‌بینی و یقین وی را كه این متفكر اسماعیلی را در اوقات ناامیدی حفظ كرده است نشان می‌دهد و بر منابع قوت معنوی و اعتقاد وی كه مشتاقانه برای جهانیان تبلیغ نمود تكیه دارد.

    عنوان این كتاب، لعل بدخشان، از یك سو به منطقه‌ی تبعید ناصر خسرو و از سوی دیگر به لعل‌های مشهور بدخشان اشاره دارد، اما از طرفی به فهم خود وی از ارزش هر فرد، و فطرت انسانی و چیزی اشاره دارد كه نهایتاً در زندگی آدمی مهم است. وقتی كه از او می‌پرسند كه چرا در نقطه‌ی دوردستی چون درّه‌ی یمگان زندگی می‌كند، پاسخ می‌دهد كه هیچ كس لعل را از آن رو كه در معدنی آلوده قرار دارد و یا درّی را به خاطر اینكه از میان صدفی لزج بر آمده است، خوار نمی‌شمارد. یعنی، محیط یا منشاء كسی ارزش و گوهر ذاتی او را تعیین نمی‌كنند. بدین تعمیم، لعل همچنین نشان می‌دهد كه چه چیزی خوب است، و چه چیزی در تن آدمی، یعنی جان و روح، وی جاودان است. برای ناصر خسرو، جان هم در جهان معنوی و هم در جهان مادی كار می‌كند و در هر فردی جان هر كسی است كه مسؤولِ حال و امید برای آینده است. این كتاب برای خوانندگان عام و تحصیل كرده نوشته شده است و برای دانشجویان و محققین مطالعات اسماعیلی و ادبیات فارسی و همچنین افراد علاقه‌مند به اندیشه و فرهنگ اسماعیلی، ادیان جهان، ادبیات، تاریخ قرون وسطی و جهانگردی جذاب خواهد بود.

  • List of Illustrations
    Preface
    Acknowledgements
    Note on the Text
    Chronology
    Map ofNasir Khusraw’s Journeys

    1. A Soul Higher Than Fortune
    2. Heretic, Magician or King?
    3. The Wonders of This World
    4. The Turning Point
    5. Knowledge and Action
    6. The Journey Begins
    7. Jerusalem, The Holy
    8. The Splendour of Fatimid Cairo
    9. Mecca, City of Pilgrimage
    10. The Journey Home
    11. The World Turns Dark
    12. Glory Regained

    Notes
    Bibliography
    Index

    !––>

  • I. Works ofNasir Khusraw
     

    Divaninfo-icon, ed., Nasr Allah Taqavi et al. Tehran, 1304–1307/1925–1928; eds., M. Minuvi and M. Mohaghegh. Tehran, 1353/1974. Partial English trans., P. L. Wilson and G. R. Aavani, Forty Poems from the Divan. Tehran, 1977. Partial English trans., Annemarie Schimmel, Make a Shield from Wisdom. London, 1993.
     

    Gushayish wa rahayish, ed., S. Nafisi. Leiden, 1950; revised ed., Tehran, 1340/1961. Italian trans., Pio Filippani–Ronconi, Il libro dello scioglimento e della liberazione. Naples, 1959. New ed. and English trans., F. M. Hunzai, Knowledge and Liberation. London, 1998.
     

    Jami’ al–hikmatayn, eds., H. Corbin and M. Mu’in, Tehran and Paris, 1953. French trans., Isabelle de Gastines, Le Livre réunissant les deux sagesses. Paris, 1990.
     

    Khwan al–ikhwan, ed., Y. al–Khashshab. Cairo, 1940; ed., A. Qavim. Tehran, 1338/1959.
     

    Safarnama, ed., M. Ghanizada. Berlin, 1341/1922; ed., S. M. Dabir Siyaqi, 5th ed., Tehran, 1356/1977. Arabic trans., Y. al–Khashshab Safarnama, rahlaNasir Khusraw, 2nd ed., Beirut, 1970. French trans., Charles Schefer, Sefer Nameh, relation du voyage de Nassiri Khosrau. Paris, 1881. Partial English trans. Guy Le Strange, Diary of a Journey through Syria and Palestine by Nasir–i Khusrau, in 1047 A.D. London, 1893. English trans., W. M. Thackston, Jr., Naser–e Khosraw’s Book of Travels (Safarnama). Albany, N. Y., 1986.
     

    Shish fasl, ed. and trans., W. Ivanow as Six Chapters, or Shish fasl, also called Rawshan’i–namah. Leiden, 1949.
     

    Wajh–i dininfo-icon, eds., M. Ghanizada and M. Qazvini. Berlin, 1343/1924; ed., G. Reza Aavani. Tehran, 1977.
     

    Zad al–musafirin, ed., M. Badhl al–Rahman. Berlin, 1341/1923.
     

    II. Works aboutNasir Khusraw
     

    Adib Pishavari, S. A. Sharh–i mushkillat–i divan–iNasir Khusraw, ed., J. Surushyar. Isfahan, 1363/1984. Bertel’s, Andrei E. Nasir Khusraw wa Isma’iliyan, trans., Y. Ariyanpur from Russian into Persian. Tehran, 1346/1967.
     

    Berthels, E. ‘Nasir Khusraw,’ in The Encyclopaedia of Islam, (1st ed.) vol. 6, pp. 569–870. Browne, Edward G. ‘Nasir–i Khusraw: Poet, Traveller, and Propagandist,’ Journal of Royal Asiatic Society (1905), pp. 313–352.
     

    Corbin, Henry. ‘Nasir–i Khusrau and Iranian Isma’ilism,’ in The Cambridge History of Iran: Volume 4, The Period from the Arab Invasion to the Saljuqs, ed., R. N. Frye. Cambridge, 1975. pp. 520–542 and 689–690.
     

    Ethé, Herman. ‘Nasir bin Khusrau’s Leben, Denken und Dichten,’ Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft, [vol.], 1885, [pp.]
     

    ––‘Nasir–i Khosraw,’ in Encyclopaedia Britannica Micropaedia vol. 8, 15th ed., (1981), p. 199. Fagnan, E. ‘Notes sur Naçir ibn Khosrou,’ Journal Asiatique, series 7, 13 (1879), pp. 164–168.
     

    ––‘Le Livre de la Félicité par Nasir e Hosraw, texte persan et traduction française de Sa’adat Nameh,’ Zeitschrift der Deutschen Morganländischen Gesellschaft, 34 (1880), pp. 643–674.
     

    Hunsberger, Alice. Nasir Khusraw’s Doctrine of the Soul: From the Universal Intellect to the Physical World in Isma’ili Philosophy. Ph.D. thesis, Columbia University, New York, 1992.
     

    ––‘Nasir Khusraw: Fatimid Intellectual,’ in F. Daftary, ed., Intellectual Traditions in Islam. London, 2000. pp. 112–129.
     

    Ivanow, Wladimir. Nasir–i Khusraw and Ismailism. Bombay, 1948.
     

    ––Problems in Nasir–i Khusraw’s Biography. Bombay, 1956.
     

    al–Khashshab, Yahya. Nasir è Hosrow: Son voyage, sa pensée religieuse, sa philosophie et sa poésie. Cairo, 1940.
     

    Kungiri–yiNasir Khusraw. Yadnama–yiNasir Khusraw. Mashhad, 2535/1976.
     

    Meisami, Julie Scott. ‘Symbolic Structure in a Poem by Nasir–i Khusraw,’ Iran, vol. 31, pp. 103–117.
     

    Meskoob, Shahrokh. ‘The Origin and Meaning of Aqlinfo-icon (Reason) in the view ofNasir Khusraw,’ Iran Nameh, 6 (1989), pp. 239–257, and 7 (1989), pp. 405–429.
     

    Mohaghegh, Mehdi. Tahil–i ash‘ar–iNasir Khusraw. Tehran, 1965.
     

    ––‘Nasir Khusraw and His Spiritual Nisbah,’ in M. Minuvi and I. Afshar, eds., Yadnama–yi Irani–yi Minorsky. Tehran, 1969. pp. 143–148.
     

    Nanji, Azim. ‘Nasir–i Khusraw,’ in EI2 vol. 7, pp. 1006–1007.
     

    Semenov, Aleksandr A. ‘A Review of Book of Travellers’ Provisions (Kitab Zadu’l–musafirin) byNasir Khusraw,’ Iran, 1 (1927), pp. 224–231.
     

    Teufel, F. ‘Zu Nasir Chusrau’s ‘Rushnainama’ und zu ‘Le Livre de la Félicité,’ Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft, 36 (1982), pp. 206–221.
     

    Wickens, G. M. ‘The ‘Sa‘adat–nameh’ Attributed toNasir Khusraw,’ Islamic Culture, 2 (1955), pp. 117–132.
     

    Ziyah–i nurinfo-icon, Fazlullah. ‘Andishaha–yi Falsafi–yiNasir Khusraw,’ ; Revue de la Faculté des lettres et Sciences Humaines. University of Isfahan, New Series, no. 1 (1983), pp. 262–280.
     

    III. Other Sources and Studies
     

    Abu’l–Ma‘ali, Muhammad b. ‘Ubayd Allah. Bayan al–adyan, ed., A. Iqbal and S. M. Dabir Siyaqi. Tehran, 1376/1997. French trans.,, H. Massé, in Revue d’histoire des religions, vol. 94 (1926). pp.17–75.
     

    Abu Hatim al–Razi. A‘lam al–nubuwwainfo-icon, ed., S. al–Sawi and G. R. Aavani. Tehran, 1977. Extracts in P. Kraus, ‘Raziana II,’ Orientalia, New Series, 5 (1936), pp. 35–56 and 357–378, reprinted in P. Kraus, Alchemie, Ketzerei, Apokryphen im frühen Islam, ed., R. Brague. Hildesheim, 1994, pp. 256–298.
     

    ––Kitab al–islah, ed., H. Minuchihr and M. Mohaghegh. Tehran, 1998.
     

    Adhar, Lutf ‘Ali Beg. Atashkada–yi adhar. Bombay, 1277/1860; Tehran, 1957.
     

    Arberry, Arthur J. Classical Persian Literature. London, 1958.
     

    ‘Attar, Farid al–Din. Lisan al–ghayb. Tehran, 1965.
     

    ‘Awfi, Muhammad. Lubab al–albab, ed., E. G. Browne. London and Leiden, 1903– 1906.
     

    al–Baydawi, Nasir al–Din. Nizam al–tawarikh, (A general history of Iran) of Qadiinfo-icon Nasirud–Din abu Said Abd–Ullah al–Bydawi composed A.H. 674, A.D. 1275.Hyderabad and Deccan, 1930.
     

    Bland, Nathaniel. 7‘Account of the Ateshkedah, A Biographical Work on the Persian Poets, by Hajji Lutf Ali Beg, of Ispahan,’ Journal of Royal Asiatic Society, 7 (1843), pp. 345–392.
     

    Browne, Edward G. A Literary History of Persia. 4 vols. Cambridge, 1924.
     

    Bulliet, Richard W. Islam: the View from the Edge. New York, 1994.
     

    Canard, Marius. ‘Fatimidsinfo-icon,’ in EI2, vol. 2, pp. 850–862.
     

    Casanova, Paul. ‘La Doctrine secrète des Fatimides d’Egypte,‘ Bulletin de l’Institut Français d’Archéologie Orientale du Caire, 18 (1921), pp. 121–165.
     

    Corbin, Henry. ed. and trans., Trilogie Ismaélienne. Tehran and Paris, 1961.
     

    ––‘L’Initiation Ismaélienne ou l’ésotérisme et le Verbe,’ Eranos Jahrbuch, 39 (1970), pp. 41–142, reprinted in H. Corbin, L’Homme et son ange. Paris, 1983. pp. 81–205.
     

    ––‘The Isma’ili Response to the Polemic of Ghazali,’ in Nasr, ed., Isma‘ili Contributions to Islamic Culture, pp. 67–98.
     

    ––‘Les conférences ismaeliennes de Mo‘ayad fid–Din Shirazi,’ Journal Asiatique (1978/79), pp. 265–272.
     

    ––Cyclical Time and Ismaili Gnosis, trans., Ralph Manheim and J. W. Morris. London, 1983.
     

    ––Temple and Contemplation, trans., Philip Sherrard. London, 1986.
     

    Daftary, Farhad. The Isma‘ilisinfo-icon: Their History and Doctrines. Cambridge, 1990.
     

    ––The Assassin Legends: Myths of the Isma‘ilis. London, 1994.
     

    –––– ed., Mediaeval Isma‘ili History and Thought. Cambridge, 1996.
     

    Dawlatshah b. ‘Ala al–Dawlainfo-icon. Tadhkirat al–shu‘ara, ed., E. G. Browne. Leiden and London, 1901.
     

    The Encyclopaedia of Islam, ed., H. A. R. Gibb et al. New ed., Leiden and London, 1960– .
     

    Fani, Muhammad Muhsin. Dabistan–i madhahib, trans., Shea and Troyer as The Dabistan or School of Manners. London, 1843.
     

    Feki, Habib. Les idées religieuses et philosophiques de l’Ismaélisme Fatimide (organisation et doctrine). Tunis, 1978.
     

    Fischel, W. J. ‘The Jews of Central Asia (Khorasan) in Medieval Hebrew and Arabic Literature,’ Historia Judaica, 7 (1945), pp. 29–50.
     

    Friedlander, I. ‘The Heterodoxies of the Shi‘ites in the Presentation of Ibn Hazm,’ Journal of the American Oriental Society, 28 (1907), pp. 1–80, and 29 (1908) pp. 1–183.
     

    Goodman, L. E. Avicenna. London and New York, 1992.
     

    Halm, Heinz. ‘Die Sieben und die Zwolf: Die Isma‘ilitische Kosmogonie und das Mazdak – Fragment des Šahrastani,’ Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft, 18 (1974), pp. 170–177.
     

    ––Kosmologie und Heilslehre der frühen Isma‘iliya: Eine Studie zur islamischen Gnosis. Wiesbaden, 1978.
     

    ––The Empire of the Mahdiinfo-icon: The Rise of the Fatimids, trans., Michael Bonner. Leiden, 1996.
     

    ––––‘The Isma‘ili Oath of Allegiance (ahdinfo-icon) and the Sessions of Wisdom (majalisinfo-icon al– hikmainfo-icon) in Fatimid Times,’ in Daftary, ed., Mediaeval Isma’ili History and Thought, pp. 91–115.
     

    ––The Fatimids and their Traditions of Learning. London, 1997.
     

    Hamdani, Husain F. ‘Evolution of the Organisational Structure of the Fatimi Da’wah,’ Arabian Studies, 3 (1976), pp. 85–114.
     

    Hidayat, Riza Quli Khan. Majma‘ al–fusaha. 2 vols. Tehran, 1878.
     

    Ivanow, Wladimir. ‘The Organization of the Fatimid Propaganda,’ Journal of the Bombay Branch of the Royal Asiatic Society, New Series, 15 (1939), pp. 1–35.
     

    –– Ismaili Tradition Concerning the Rise of the Fatimids. London, 1942.
     

    –––– Brief Survey of the Evolution of Ismailism. Leiden, 1952.
     

    ––Studies in Early Persian Ismailism. 2nd edn, Bombay, 1955
     

    –– Ismaili Literature: A Bibliographical Survey. Tehran, 1963.
     

    Jami. Baharistan. French trans., H. Massé. Paris, 1925.
     

    ––Nafahat al–uns, ed., Tawhidpur. Tehran, 1957.
     

    Kashi, Taqi al–Din Muhammad b. Sharifinfo-icon. Khulasat al–ash‘ar wa zubdat al–afkar. See Nathaniel Bland, ‘On the Earliest Persian Biography of Poets, by Muhammad Aufi, and on Some other Works of the Class called ‘Tazkirat al–shuara’,’ Journal of Royal Asiatic Society, 7 (1843).
     

    Khwandamir, Ghiyath al–Din. Tarikh–i habib al–siyar. Tehran, 1955.
     

    al–Kirmani, Hamid al–Din. Kitab al–riyad, ed., ‘Arifinfo-icon Tamir. Beirut, 1960.
     

    ––Rahat al–‘aql, ed., M. Kamil Husayn and M. Mustafa Hilmi. Cairo, 1953.
     

    Kraus, Paul. ‘ “Majalis” de al–Mu‘ayyad fid din as–Shirazi,’ Rivista degli Studi Orientali, 14 (1933/34), pp. 93–129.
     

    ––‘The “Controversies” of Fakhr al–Din Razi,’ Islamic Culture, 12 (1938), pp. 131– 153.
     

    Laoust, H. Les schismes dans l’Islam. Paris, 1965.
     

    Lewis, Bernard. The Origins of Isma‘ilism: A Study of the Historical Background of the Fatimid Caliphateinfo-icon. Cambridge, 1940.
     

    –– The Assassins: A Radical Sect in Islam. London, 1967.
     

    Lombard, Maurice. Les Textiles dans le monde musulman du VIIe au XIIe siècle. Paris, 1978.
     

    Madelung, Wilferd. ‘Fatimiden und Bahrainqarmaten,’ Der Islam, 34 (1959), pp. 34–88, English trans., ‘The Fatimids and the Qarmatisinfo-icon of Bahrayn,’ in Daftary, ed., Mediaeval Isma‘ili History and Thought. pp. 21–73.
     

    ––‘Das Imamatinfo-icon in der frühen ismailitischen Lehre,’ Der Islam, 37 (1961), pp. 43–135.
     

    –– ‘Aspects of Isma‘ili Theology: The Prophetic Chain and the God Beyond Being,’ in Nasr, ed., Isma‘ili Contributions to Islamic Culture, pp. 51–65, reprinted in W. Madelung, Religious Schools and Sects in Medieval Islam. London, 1985, article XVII.
     

    ––Religious Trends in Early Islamic Iran. Albany, N.Y., 1988.
     

    ––‘Abu Ya’qub al–Sijistani and Metempsychosis,’ in Iranica Varia: Papers in Honor of Professor Ehsan Yarshater. Leiden, 1990, pp. 131–143.
     

    Majerczak, R. ‘Les Isma‘iliens de Choughnan,‘ Revue du monde musulman, 24 (1912), pp. 202–218.
     

    Makarem, Sami N. The Doctrine of the Isma‘ilis. Beirut, 1972.
     

    –– ‘Isma‘ili and Druzeinfo-icon Cosmology in Relation to Plotinus and Aristotle,’ in M. E. Marmura, ed., Islamic Theology and Philosophy: Studies in Honor of George F. Hourani. New York, 1984. pp. 81–91.
     

    Marquet, Yves. La Philosophie des Ihwan al–Safa. Paris, 1973.
     

    –– ‘Quelques remarques à propos de “Kosmologie und Heilslehre der frühen Isma‘iliyya” de Heinz Halm,’ Studia Islamica, 55 (1982), pp. 115–135.
     

    Martin, R. C. ed., Islam and the History of Religions: Essays in Methodology. Berkeley, C.A., 1983.
     

    Massé, Henri. Aspects du pèlerinage à la Mekke dans la poésie persane. Brussels, 1936.
     

    McGovern, W. M. The Early Empires of Central Asia. Chapel Hill, N.C., 1939.
     

    Mirza, Nasseh A. ‘The Isma‘ilis and their Belief in Universal Divine Order,’ Glasgow University Oriental Society Transactions, 20 (1963/64), pp. 10–22.
     

    Nanji, Azim. ‘Towards a Hermeneutic of Qur’anic and other Narratives in Isma‘ili Thought,’ in Richard C. Martin, ed., Approaches to Islam in Religious Studies, Tucson, A.Z., 1985, pp. 164–173.
     

    Nasr, S. Hossein. ed., Isma‘ili Contributions to Islamic Culture. Tehran, 1977.
     

    Netton, Ian Richard. Seek Knowledge: Thought and Travel in the House of Islam. Richmond, UK, 1996.
     

    al–Nishapuri, Muhammad b. Surkh. Commentaire de la qasidainfo-icon Ismaélienne d’Abu’l–Haitham Jorjani, ed., H. Corbin and M. Mu’in. Tehran and Paris, 1955.
     

    al–Nu’man b. Muhammad, al–Qadi Abu Hanifa. Da‘a’im al–Islam, ed., Asaf. A. A. Fyzee. Cairo, 1951–1961. Partial English trans., A. A. A. Fyzee, The Book of Faith. Bombay, 1974.
     

    Petrushevski, Ilya Pavlovich. Islam dar Iran, Persian trans., Karim Kashawarz. Tehran, 1354/1975.
     

    Pines, Shlomo. ‘La longue recension de la Théologie d’Aristotle dans ses rapports avec la doctrine Ismaélienne,’ Revue des Etudes Islamiques, 22, (1954), pp. 7–20.
     

    Plotinus. The Enneads, trans., A. H. Armstrong. Cambridge, M.A., 1966–1988.
     

    Poonawala, Ismail K. Biobibliography of Isma‘ili Literature. Malibu, C.A., 1977.
     

    al–Qazvini, Zakariyya b. Muhammad. Athar al–bilad wa akhbar al–‘ibad, Beirut, 1960.
     

    Rashid al–Din Fadl Allah. Jami‘ al–tawarikh: qismat–i Isma‘iliyan, ed., M. T. Danishpazhuh and M. Mudarrisi Zanjani. Tehran, 1338/1959.
     

    Rabinowitz, L. I. ‘Notes on the Jews of Central Asia (Khorasan),’ Historia Judaica, 8 (1948), pp. 61–66, (rejoinder by Fischel, pp. 66–68).
     

    Rosenthal, Franz, ‘On the Knowledge of Plato’s Philosophy in the Islamic World,’ Islamic Culture, 14 (1940), pp. 387–422; 15 (1941), pp. 396–398; reprinted in his Greek Philosophy in the Arab World: a Collection of Essays. Hampshire, UK, 1990.
     

    Rypka, Jan. History of Iranian Literature, ed., Karl Jahn. Dordrecht, 1968.
     

    Safa, Zabihullah. Tarikh–i adabiyyat dar Iran. 4th ed., Tehran, 1362–73/1984–1994.
     

    Sanders, Paula. Ritual, Politics, and the City in Fatimid Cairo. Albany, N.Y., 1994.
     

    Schimmel, Annemarie. Mystical Dimensions of Islam. Chapel Hill, N.C., 1975
     

    al–Sijistani, Abu Ya’qub. Kitab al–yanabi‘, trans., Paul E. Walker, in his The Wellsprings of Wisdom: A Study of Abu Ya‘qub al–Sijistani’s Kitab al–Yanabi‘. Salt Lake City, U.T., 1994. pp. 37–111.
     

    Smet, Daniel de. La Quiétude de l’intellect: Néoplatonisme et gnose Ismaélienne dans l’oeuvre de Hamid al–Din al–Kirmani (Xe/XIe s.). Louvain, 1995.
     

    Smoor, Pieter. Kings and Bedouins in the Palace of Aleppo as Reflected in Ma‘arri’s Works. Manchester, 1985.
     

    Sourdel, Dominique. ‘L’ésotérisme isma&3145;ilien et ses implications,’ La Civilisation de l’Islam classique, (1968), pp. 183–188.
     

    Stern, Samuel M. ‘Heterodox Isma‘ilism at the Time of al–Muizz,’ Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 17 (1955), pp. 10–33, reprinted in his Studies, pp. 257–288.
     

    ––‘The Early Isma‘ili Missionaries in North–West Persia and in Khurasaninfo-icon and Transoxaniainfo-icon,’ Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 23 (1960), pp. 56–90, reprinted in his Studies, pp.189–233.
     

    ––‘Cairo as the Centre of the Isma‘ili Movement,’ ; Colloque international sur l’histoire du Caire. Cairo, 1972, pp. 437–450, reprinted in his Studies, pp. 234–256.
     

    ––‘Ibn Hasday’s Neoplatonist: A Neoplatonic Treatise and its Influence on Isaac Israeli and the Longer Version of the Theology of Aristotle,’ Oriens, 13–14 (1961), pp. 58–120.
     

    ––Medieval Arabic and Hebrew Thought. London, 1983.
     

    ––Studies in Early Isma‘ilism. Jerusalem and Leiden, 1983.
     

    Storey, Charles A. Persian Literature: A Bio–bibliographical Survey. London, 1927– .
     

    Tajdin, Nagib. A Bibliography of Isma‘ilism. Delmar, N.Y., 1985
     

    Thackston, Wheeler M. A Millennium of Classical Persian Poetry. Bethesda, Maryland, 1994.
     

    Thomas, Thelma K. Textiles from Medieval Egypt, A.D. 300–1300. Pittsburgh, P.A., 1990.
     

    Walker, Paul E. Abu Ya‘qub al–Sijistani: Intellectual Missionary. London, 1996.
     

    ––‘An Isma‘ili Answer to the Problem of Worshipping the Unknowable Neoplatonic God,’ American Journal of Arabic Studies, 2 (1974), pp. 7–21.
     

    ––‘The Ismaili Vocabulary of Creation,’ Studia Islamica, 40 (1974), pp. 75–85.
     

    –– Early Philosophical Shiism: The Ismaili Neoplatonism of Abu Ya‘qub al–Sijistan Cambridge, 1993.
     

    ––Hamid al–Din al–Kirmani: Ismaili Thought in the Age of al–Hakim. London, 1999.
     

    Watt, W. Montgomery. The Formative Period of Islamic Thought. Edinburgh, 1973.
     

    !––>